Tiểu đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy thận hiện nay. Nhiều người chỉ tập trung kiểm soát đường huyết mà chưa biết rằng lượng đường trong máu tăng cao kéo dài có thể âm thầm phá hủy chức năng thận theo thời gian. Vậy tiểu đường gây suy thận ra sao, dấu hiệu nhận biết thế nào và làm gì để phòng ngừa? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Tiểu Đường Có Làm Suy Thận Không?
Câu trả lời là có. Bệnh tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường type 2, nếu không kiểm soát tốt có thể gây biến chứng thận, còn gọi là bệnh thận do đái tháo đường. Đây là tình trạng các mạch máu nhỏ trong thận bị tổn thương, khiến khả năng lọc máu suy giảm dần.
Thận có vai trò lọc chất thải, cân bằng nước và điện giải trong cơ thể. Khi đường huyết cao liên tục, các cầu thận sẽ bị quá tải và tổn thương lâu ngày, từ đó dẫn đến suy thận mạn.
Tiểu Đường Gây Suy Thận Ra Sao?
Tiểu đường gây suy thận thông qua nhiều cơ chế khác nhau:
1. Đường Huyết Cao Làm Hỏng Mạch Máu Thận
Lượng đường trong máu tăng cao kéo dài sẽ làm thành mạch máu dày lên, xơ cứng và giảm đàn hồi. Các mao mạch nhỏ trong thận bị tổn thương khiến khả năng lọc máu giảm sút.
2. Tăng Áp Lực Lọc Trong Cầu Thận
Ở giai đoạn đầu, thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải đường dư thừa ra nước tiểu. Tình trạng quá tải kéo dài sẽ khiến cầu thận suy yếu nhanh hơn.
3. Gây Viêm Và Xơ Hóa Mô Thận
Đường huyết cao thúc đẩy phản ứng viêm, làm mô thận bị xơ hóa theo thời gian. Khi mô thận bị sẹo hóa, chức năng thận khó hồi phục.
4. Kèm Theo Cao Huyết Áp
Người tiểu đường thường đi kèm tăng huyết áp. Đây là yếu tố làm tổn thương thận nhanh hơn và tăng nguy cơ suy thận gấp nhiều lần.
Dấu Hiệu Suy Thận Do Tiểu Đường
Biến chứng thận thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh nặng hơn có thể xuất hiện:
- Tiểu đêm nhiều lần
- Nước tiểu có bọt kéo dài
- Phù chân, phù mắt cá
- Mệt mỏi, chán ăn
- Da ngứa, khô
- Huyết áp tăng cao
- Đau lưng âm ỉ vùng hông lưng
- Xét nghiệm có đạm niệu, creatinine tăng
Nếu có tiểu đường lâu năm và xuất hiện các dấu hiệu trên, nên kiểm tra thận sớm.
Ai Dễ Bị Suy Thận Do Tiểu Đường?
Những người có nguy cơ cao gồm:
- Mắc tiểu đường trên 5 năm
- Kiểm soát đường huyết kém
- Thường xuyên ăn ngọt, béo, ít vận động
- Có cao huyết áp
- Hút thuốc lá
- Thừa cân, béo phì
- Có tiền sử bệnh thận trong gia đình
Cách Phòng Ngừa Suy Thận Ở Người Tiểu Đường
Để giảm nguy cơ suy thận, người tiểu đường nên:
Kiểm Soát Đường Huyết Ổn Định
Tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng hướng dẫn, ăn uống hợp lý và theo dõi đường huyết định kỳ.
Kiểm Soát Huyết Áp
Duy trì huyết áp ổn định giúp bảo vệ thận hiệu quả.
Uống Đủ Nước
Không nên để cơ thể thiếu nước kéo dài vì có thể làm thận hoạt động nặng hơn.
Hạn Chế Muối Và Thực Phẩm Chế Biến Sẵn
Ăn nhạt giúp giảm áp lực lên thận và tim mạch.
Tập Thể Dục Đều Đặn
Đi bộ, đạp xe, yoga… giúp cải thiện đường huyết và tuần hoàn máu.
Kiểm Tra Chức Năng Thận Định Kỳ
Nên xét nghiệm nước tiểu, creatinine máu, eGFR theo chỉ định bác sĩ.
Tiểu Đường Gây Suy Thận Có Chữa Được Không?
Nếu phát hiện sớm, kiểm soát tốt đường huyết và điều trị đúng cách, có thể làm chậm tiến triển bệnh thận. Tuy nhiên khi đã suy thận nặng, chức năng thận khó hồi phục hoàn toàn. Vì vậy, phát hiện sớm là yếu tố rất quan trọng.
