Người chạy thận nhân tạo cần có chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp để hỗ trợ cơ thể, hạn chế biến chứng và giúp quá trình lọc máu đạt hiệu quả tốt hơn. Việc ăn uống không kiểm soát có thể làm tăng gánh nặng cho thận, gây phù, tăng kali máu, khó thở hoặc ảnh hưởng tim mạch.
Vậy người chạy thận cần kiêng gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những thực phẩm và thói quen nên hạn chế để bảo vệ sức khỏe tốt hơn.
Vì Sao Người Chạy Thận Phải Kiêng Khem?
Khi thận suy giảm chức năng nghiêm trọng, cơ thể không thể đào thải tốt nước, muối, kali, photpho và các chất cặn bã. Chạy thận nhân tạo chỉ hỗ trợ lọc máu theo từng buổi nên giữa các lần chạy thận, chất độc và dịch vẫn có thể tích tụ.
Nếu ăn uống không hợp lý, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như:
- Phù nhiều
- Khó thở do ứ dịch
- Tăng huyết áp
- Rối loạn nhịp tim
- Tăng kali máu nguy hiểm
- Yếu xương, ngứa da
- Mệt mỏi kéo dài
Do đó, xây dựng chế độ kiêng phù hợp là điều rất quan trọng đối với người chạy thận.
Người Chạy Thận Cần Kiêng Gì?
1. Hạn Chế Ăn Mặn
Muối làm cơ thể giữ nước nhiều hơn, khiến người bệnh dễ:
- Phù chân tay
- Tăng huyết áp
- Khó thở
- Tăng cân nhanh giữa các buổi lọc máu
Người chạy thận nên:
- Ăn nhạt hơn bình thường
- Hạn chế nước mắm, muối, bột nêm
- Tránh đồ ăn chế biến sẵn
Các thực phẩm nhiều muối nên hạn chế:
- Dưa muối
- Cá khô
- Đồ hộp
- Mì gói
- Xúc xích
- Thịt xông khói
2. Kiêng Uống Quá Nhiều Nước
Thận yếu khiến cơ thể khó đào thải dịch dư thừa. Nếu uống quá nhiều nước có thể gây:
- Phù mặt
- Phù chân
- Tăng huyết áp
- Khó thở
- Tràn dịch phổi
Người chạy thận cần tuân thủ lượng nước bác sĩ hướng dẫn tùy theo:
- Lượng nước tiểu còn lại
- Cân nặng
- Tình trạng phù
- Tần suất chạy thận
Ngoài nước lọc, cần tính cả:
- Canh
- Sữa
- Nước trái cây
- Nước đá
- Cháo loãng
3. Hạn Chế Thực Phẩm Nhiều Kali
Kali tăng quá cao có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Các thực phẩm giàu kali nên hạn chế:
- Chuối
- Cam
- Sầu riêng
- Bơ
- Nước dừa
- Khoai tây
- Cà chua
- Rau dền
Người bệnh nên tham khảo bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để lựa chọn thực phẩm phù hợp.
4. Hạn Chế Thực Phẩm Nhiều Photpho
Photpho tăng cao lâu ngày có thể gây:
- Ngứa da
- Yếu xương
- Đau nhức xương khớp
- Vôi hóa mạch máu
Các thực phẩm giàu photpho nên hạn chế:
- Nội tạng động vật
- Phô mai
- Sữa đặc
- Đồ ăn nhanh
- Nước ngọt có gas
- Hải sản khô
5. Không Tự Ý Dùng Thuốc
Một số thuốc có thể làm tổn thương thận nặng hơn hoặc gây tích tụ độc chất trong cơ thể.
Người chạy thận không nên tự ý dùng:
- Thuốc giảm đau kéo dài
- Thuốc nam không rõ nguồn gốc
- Thực phẩm chức năng tùy tiện
- Thuốc kháng viêm không kê đơn
Khi cần dùng thuốc, nên hỏi ý kiến bác sĩ điều trị.
6. Hạn Chế Rượu Bia Và Thuốc Lá
Rượu bia và thuốc lá có thể:
- Làm tăng huyết áp
- Ảnh hưởng tim mạch
- Làm sức khỏe suy giảm nhanh hơn
- Tăng nguy cơ biến chứng ở người suy thận
Việc bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia giúp cải thiện sức khỏe tổng thể tốt hơn.
7. Không Ăn Quá Nhiều Đạm
Người chạy thận vẫn cần bổ sung đạm nhưng phải đúng mức.
Ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng:
- Ure máu
- Gánh nặng chuyển hóa
- Cảm giác mệt mỏi
Tuy nhiên, nếu kiêng đạm quá mức cũng dễ gây suy dinh dưỡng. Vì vậy cần cân đối theo hướng dẫn của bác sĩ dinh dưỡng.
Người Chạy Thận Nên Ăn Gì?
Ngoài việc kiêng khem hợp lý, người chạy thận nên:
- Ăn đủ năng lượng
- Bổ sung đạm chất lượng tốt vừa đủ
- Ăn rau củ phù hợp
- Chia nhỏ bữa ăn
- Theo dõi cân nặng thường xuyên
Một số thực phẩm thường được ưu tiên:
- Cá
- Thịt nạc
- Trứng
- Rau ít kali
- Táo, lê, nho với lượng phù hợp
Khi Nào Người Chạy Thận Cần Đi Khám Ngay?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:
- Khó thở
- Phù nhiều
- Đau ngực
- Tim đập bất thường
- Mệt lả
- Chuột rút nhiều
- Tăng cân nhanh
- Huyết áp tăng cao
