Chạy thận nhân tạo là phương pháp hỗ trợ thay thế chức năng lọc của thận khi thận không còn hoạt động hiệu quả. Đây là vấn đề khiến nhiều người lo lắng khi mắc bệnh thận mạn tính hoặc suy thận giai đoạn cuối. Vậy khi nào phải chạy thận nhân tạo? Dấu hiệu nào cho thấy thận đã suy giảm nghiêm trọng? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Chạy Thận Nhân Tạo Là Gì?
Chạy thận nhân tạo (lọc máu) là phương pháp sử dụng máy móc để lọc chất thải, nước dư thừa và độc tố ra khỏi máu khi thận không còn khả năng thực hiện chức năng này.
Thông thường, thận khỏe mạnh sẽ giúp:
- Lọc độc tố khỏi máu
- Cân bằng điện giải
- Điều hòa huyết áp
- Loại bỏ nước dư thừa qua nước tiểu
Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, cơ thể sẽ tích tụ độc tố gây nguy hiểm đến tính mạng. Lúc này, người bệnh có thể cần chạy thận nhân tạo.
Khi Nào Phải Chạy Thận Nhân Tạo?
Thông thường, bác sĩ sẽ cân nhắc chạy thận khi chức năng thận giảm còn dưới khoảng 10–15%.
Điều này thường xảy ra ở:
- Suy thận mạn giai đoạn cuối
- Suy thận giai đoạn 5
- eGFR dưới 15 ml/phút/1.73m²
Tuy nhiên, không phải chỉ nhìn vào chỉ số xét nghiệm mà bác sĩ còn đánh giá thêm triệu chứng và biến chứng của người bệnh.
Những Dấu Hiệu Cho Thấy Có Thể Cần Chạy Thận
Phù Nặng, Ứ Nước
Người bệnh có thể:
- Phù chân
- Phù mặt
- Khó thở do ứ dịch
- Tăng cân nhanh bất thường
Đây là dấu hiệu thận không còn đào thải nước hiệu quả.
Mệt Mỏi, Chán Ăn Kéo Dài
Khi độc tố tích tụ trong máu, người bệnh thường:
- Ăn không ngon
- Buồn nôn
- Mệt mỏi nhiều
- Uể oải kéo dài
Tiểu Ít Hoặc Không Tiểu
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt là dấu hiệu chức năng lọc của thận suy giảm nặng.
Tăng Kali Máu Nguy Hiểm
Thận yếu khiến kali không được đào thải ra ngoài, gây:
- Rối loạn nhịp tim
- Đau ngực
- Nguy cơ ngưng tim
Đây là một trong những tình trạng nguy hiểm cần lọc máu cấp cứu.
Khó Thở, Phù Phổi
Khi nước dư tích tụ trong phổi, người bệnh có thể:
- Khó thở
- Thở mệt
- Tức ngực
- Ho nhiều về đêm
Ure Máu Và Creatinin Tăng Cao
Các xét nghiệm thường gặp:
- Creatinin máu tăng cao
- Ure máu tăng
- eGFR giảm mạnh
Cho thấy chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Những Bệnh Lý Dễ Dẫn Đến Chạy Thận
Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
Đái Tháo Đường
Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây suy thận mạn.
Cao Huyết Áp
Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương mạch máu ở thận.
Viêm Cầu Thận
Viêm kéo dài có thể làm mất dần chức năng lọc của thận.
Sỏi Thận, Thận Ứ Nước
Tắc nghẽn lâu ngày gây tổn thương thận không hồi phục.
Lạm Dụng Thuốc
Một số thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm dùng kéo dài có thể gây hại cho thận.
Chạy Thận Nhân Tạo Có Phải Suốt Đời Không?
Điều này tùy thuộc vào nguyên nhân suy thận.
- Nếu suy thận cấp có khả năng hồi phục, người bệnh có thể chỉ cần chạy thận tạm thời.
- Nếu suy thận mạn giai đoạn cuối, người bệnh thường cần lọc máu lâu dài hoặc ghép thận.
Người Chạy Thận Cần Lưu Ý Gì?
Để hạn chế biến chứng, người bệnh nên:
- Tuân thủ lịch chạy thận
- Kiểm soát huyết áp và đường huyết
- Ăn uống theo hướng dẫn bác sĩ
- Hạn chế muối và nước nếu có phù
- Không tự ý dùng thuốc
- Tái khám định kỳ
Cách Giúp Bảo Vệ Chức Năng Thận
Để giảm nguy cơ suy thận nặng, nên:
- Uống đủ nước
- Hạn chế ăn quá mặn
- Kiểm soát tiểu đường, huyết áp
- Không hút thuốc lá
- Tập thể dục đều đặn
- Kiểm tra chức năng thận định kỳ
