Xét nghiệm creatinin là một trong những xét nghiệm quan trọng giúp đánh giá chức năng thận. Nhiều người chỉ tình cờ biết đến chỉ số này khi đi khám sức khỏe hoặc kiểm tra bệnh thận, tiểu đường, cao huyết áp.

Vậy creatinin là gì? Chỉ số creatinin bao nhiêu là nguy hiểm? Khi nào cần kiểm tra? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Creatinin Là Gì?

Creatinin là chất thải được tạo ra trong quá trình cơ bắp hoạt động hằng ngày. Sau khi sinh ra, creatinin sẽ được thận lọc khỏi máu và đào thải ra ngoài qua nước tiểu.

Khi chức năng thận suy giảm, khả năng lọc creatinin sẽ kém đi khiến nồng độ creatinin trong máu tăng cao.

Vì vậy, xét nghiệm creatinin thường được sử dụng để:

Đánh giá chức năng thận
Theo dõi bệnh thận
Phát hiện nguy cơ suy thận
Theo dõi hiệu quả điều trị

Xét Nghiệm Creatinin Là Gì?

Xét nghiệm creatinin là xét nghiệm đo nồng độ creatinin trong máu hoặc nước tiểu nhằm đánh giá khả năng lọc của thận.

Hai loại phổ biến gồm:

Xét Nghiệm Creatinin Máu

Đây là xét nghiệm phổ biến nhất, giúp kiểm tra lượng creatinin tồn tại trong máu.

Xét Nghiệm Creatinin Nước Tiểu

Được thực hiện trong một số trường hợp để đánh giá thêm chức năng lọc của thận.

Chỉ Số Creatinin Bình Thường Là Bao Nhiêu?

Chỉ số creatinin bình thường có thể khác nhau tùy giới tính, độ tuổi và khối lượng cơ.

Thông thường:

Nam Giới

Khoảng:

62 – 120 µmol/L
Hoặc 0.7 – 1.3 mg/dL

Nữ Giới

Khoảng:

53 – 100 µmol/L
Hoặc 0.6 – 1.1 mg/dL

Người có cơ bắp nhiều thường có creatinin cao hơn một chút.

Chỉ Số Creatinin Bao Nhiêu Là Nguy Hiểm?

Khi creatinin tăng cao hơn mức bình thường, điều này có thể cho thấy chức năng thận đang bị ảnh hưởng.

Creatinin Tăng Nhẹ

Có thể liên quan đến:

Mất nước
Ăn nhiều đạm
Vận động nặng
Dùng một số thuốc

Creatinin Tăng Cao

Nếu creatinin tăng kéo dài hoặc tăng nhiều, nguy cơ suy giảm chức năng thận sẽ cao hơn.

Một số mức thường được lưu ý:

Trên 130–150 µmol/L: cần theo dõi chức năng thận
Trên 200 µmol/L: chức năng thận có thể đã suy giảm đáng kể
Trên 500 µmol/L: nguy cơ suy thận nặng rất cao

Tuy nhiên, bác sĩ thường không đánh giá chỉ dựa vào creatinin mà còn kết hợp:

eGFR (độ lọc cầu thận)
Ure máu
Nước tiểu
Hình ảnh siêu âm thận

Creatinin Cao Có Nguy Hiểm Không?

Câu trả lời là CÓ nếu kéo dài.

Creatinin cao cho thấy thận đang lọc máu kém hơn bình thường. Nếu không kiểm soát tốt, người bệnh có thể gặp:

Suy thận mạn
Ứ độc trong cơ thể
Phù chân, phù mặt
Tăng huyết áp
Mệt mỏi kéo dài
Nguy cơ phải chạy thận

Nguyên Nhân Khiến Creatinin Tăng Cao

Có nhiều nguyên nhân làm creatinin tăng, phổ biến gồm:

Bệnh Thận

Suy thận
Viêm cầu thận
Thận đa nang
Thận ứ nước

Tiểu Đường

Tiểu đường lâu năm có thể gây tổn thương thận.

Cao Huyết Áp

Huyết áp cao kéo dài ảnh hưởng đến mạch máu ở thận.

Mất Nước

Khi cơ thể thiếu nước, creatinin có thể tăng tạm thời.

Tắc Nghẽn Đường Tiết Niệu

Sỏi thận hoặc phì đại tuyến tiền liệt có thể gây ảnh hưởng chức năng thận.

Dấu Hiệu Cảnh Báo Chức Năng Thận Suy Giảm

Khi creatinin tăng do bệnh thận, người bệnh có thể gặp:

Tiểu đêm nhiều lần
Đau lưng, đau hông lưng
Phù chân, phù mặt
Mệt mỏi kéo dài
Ăn uống kém
Buồn nôn
Huyết áp tăng
Nước tiểu bất thường

Nhiều trường hợp giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng.

Khi Nào Nên Xét Nghiệm Creatinin?

Nên kiểm tra creatinin định kỳ nếu:

Có bệnh thận
Tiểu đường
Cao huyết áp
Thường xuyên đau lưng, tiểu đêm
Gia đình có người suy thận
Người trên 40 tuổi

Việc kiểm tra sớm giúp phát hiện bất thường trước khi bệnh tiến triển nặng.

Làm Gì Để Hỗ Trợ Bảo Vệ Chức Năng Thận?

Để hỗ trợ sức khỏe thận và hạn chế nguy cơ tăng creatinin, nên:

Uống Đủ Nước

Giúp hỗ trợ quá trình lọc và đào thải chất cặn bã.

Hạn Chế Ăn Quá Mặn

Giảm áp lực cho thận và huyết áp.

Kiểm Soát Tiểu Đường, Huyết Áp

Đây là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận.

Không Lạm Dụng Thuốc

Đặc biệt là thuốc giảm đau hoặc thuốc không rõ nguồn gốc.

Kiểm Tra Sức Khỏe Định Kỳ

Giúp phát hiện sớm bất thường ở thận

Xét Nghiệm Creatinin Là Gì? Chỉ Số Bao Nhiêu Là Nguy Hiểm?